Thuisbatterij of stekkerbatterij aansluiten: welke groep, beveiliging en bekabeling zijn nodig?

Met het beëindigen van de salderingsregeling op 1 januari 2027 groeit de belangstelling voor thuisbatterijen. Steeds meer huishoudens willen hun zelf opgewekte zonne-energie opslaan om deze op een later moment te gebruiken. Ook stekkerbatterijen, die op een bestaand stopcontact kunnen worden aangesloten, winnen aan populariteit.

Maar hoe sluit u een thuisbatterij veilig aan op uw bestaande elektrische installatie? Is een bestaande groep voldoende of moet er een nieuwe kabel naar de groepenkast worden aangelegd?

Bij Markus Techniek kijken we niet alleen naar het vermogen van de thuisbatterij, maar vooral naar de mogelijkheden en beperkingen van de elektrische installatie.

Vier aansluitmogelijkheden voor een eenfasige thuisbatterij

Afhankelijk van het gewenste laad- en ontlaadvermogen zijn verschillende aansluitingen mogelijk.

Deze vermogens zijn praktische ontwerpuitgangspunten van Markus Techniek en geen algemene wettelijke of normatieve vermogensgrenzen. De daadwerkelijke uitvoering wordt bepaald door de eigenschappen van de installatie, de batterij en de geldende voorschriften.

1. Stekkerbatterij op een bestaande algemene groep (niet aanbevolen)

Sommige stekkerbatterijen kunnen worden aangesloten op een bestaand stopcontact van een algemene 16A-eindgroep waarop ook andere elektrische apparaten zijn aangesloten.

Bij deze uitvoering wordt het terugleververmogen softwarematig begrensd tot maximaal 800 watt. Ook het laadvermogen moet worden afgestemd op de beschikbare capaciteit van de groep.

Hoewel deze aansluitwijze bij bepaalde stekkerbatterijen wordt toegepast, heeft deze niet onze voorkeur.

Het belangrijkste aandachtspunt is dat de batterij elektriciteit kan invoeden op een groep waarop ook andere verbruikers zijn aangesloten. Hierdoor kunnen bepaalde delen van de bedrading zwaarder worden belast dan waarop de beveiliging in de groepenkast reageert.

Bovendien is een softwarematige vermogensbegrenzing afhankelijk van de correcte werking en configuratie van het apparaat. Deze vormt geen vervanging voor een geschikte elektrotechnische beveiliging.

De grens van 800 watt is daarom geen garantie dat iedere bestaande eindgroep geschikt is. De veiligheid blijft afhankelijk van de opbouw en belasting van de installatie.

Markus Techniek adviseert om een stekkerbatterij bij voorkeur op een eigen, daarvoor geschikte eindgroep aan te sluiten.

2. Thuisbatterij op een bestaande 16A-groep

Een bestaande, uitsluitend voor de batterij bestemde 16A-groep kan in sommige situaties worden gebruikt voor een thuisbatterij met een vermogen tot circa 3.000 watt.

Voorwaarde is dat de bestaande bedrading, beveiliging, aansluitwijze en overige installatieonderdelen hiervoor geschikt zijn.

Ook een stekkerbatterij met een hoger vermogen kan onder bepaalde voorwaarden op een eigen eindgroep worden aangesloten, mits de fabrikant deze aansluitwijze toestaat en de volledige installatie hiervoor geschikt is.

3. Thuisbatterij op een 20A-groep

Wanneer meer vermogen gewenst is, kan een geschikte bestaande kabelverbinding eventueel worden toegepast met een 20A-beveiliging.

Wij hanteren hierbij een praktisch uitgangspunt van maximaal circa 3.680 watt.

De batterij wordt vast aangesloten en voorzien van een geschikte werkschakelaar, zodat deze voor onderhoud of werkzaamheden veilig kan worden gescheiden.

Een bestaande 16A-groep kan echter niet zomaar worden omgezet naar 20A. Eerst moet worden vastgesteld of de bedrading, aanlegwijze, beveiligingen en overige installatieonderdelen daarvoor geschikt zijn.

4. Nieuwe kabelverbinding met 25A-beveiliging

Voor thuisbatterijen met een hoger laad- en ontlaadvermogen kan een afzonderlijke kabelverbinding naar de groepenkast noodzakelijk zijn.

Bij een uitvoering met een kabeldoorsnede van ten minste 4 mm² en een beveiliging van 25A hanteren wij een praktisch uitgangspunt van maximaal circa 4.600 watt.

Deze oplossing kan vooral interessant zijn bij woningen met een eenfasige netaansluiting van 1×35A of 1×40A.

Bij een driefasige netaansluiting van bijvoorbeeld 3×25A wordt deze uitvoering vanuit het oogpunt van selectiviteit kritisch. De beveiliging van de thuisbatterij moet immers worden afgestemd op de hoofdbeveiliging van de netbeheerder.

Een 25A-eindgroep achter een 25A-hoofdbeveiliging biedt doorgaans geen gegarandeerde selectiviteit.

Waarom zijn kabeldikte en kabellengte belangrijk?

De afstand tussen de thuisbatterij en de groepenkast kan aanzienlijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan een batterij op zolder, in een garage of in een technische ruimte.

Bij kabelverbindingen van 20 tot 30 meter zijn onder andere de volgende aspecten van belang:

• De maximale laad- en ontlaadstroom van de batterij.
• De lengte en doorsnede van de kabel.
• De wijze waarop de kabel wordt aangelegd.
• De toelaatbare stroombelasting en spanningsval.
• De beveiliging tegen overbelasting en kortsluiting.
• De aanwezigheid van andere opwekbronnen, zoals zonnepanelen.
• De beschikbare capaciteit van de groepenkast en netaansluiting.

Een grotere kabeldoorsnede kan noodzakelijk zijn, ook wanneer de beveiliging op zichzelf een kleinere doorsnede zou toelaten.

Is een hoger batterijvermogen altijd beter?

Niet noodzakelijk.

Een thuisbatterij met een hoog laad- en ontlaadvermogen kan in korte tijd veel energie opslaan of afgeven. Maar dat betekent niet automatisch dat deze capaciteit ook daadwerkelijk nodig is.

Voor het compenseren van een relatief laag huishoudelijk basisverbruik kan een beperkter vermogen al voldoende zijn. Een stekkerbatterij met een beperkt vermogen kan daarvoor interessant zijn, mits de aansluiting veilig en geschikt is.

Een hoger vermogen kan interessant zijn wanneer meerdere grote verbruikers gelijktijdig van opgeslagen energie moeten worden voorzien.

Daar staat tegenover dat een zwaardere aansluiting doorgaans hogere installatiekosten met zich meebrengt.

Wij adviseren daarom om niet uitsluitend naar de opslagcapaciteit in kWh te kijken, maar ook naar het laad- en ontlaadvermogen in kW.

Thuisbatterij combineren met zonnepanelen en noodstroom

Sommige thuisbatterijen kunnen rechtstreeks worden gekoppeld aan zonnepanelen of een daarvoor geschikte hybride omvormer.

Dit kan voordelen bieden op het gebied van energieomzetting en noodstroomvoorziening.

Bij een daarvoor ontworpen back-upsysteem kunnen zonnepanelen tijdens een stroomstoring blijven functioneren en de batterij opnieuw opladen. Dit is niet bij iedere thuisbatterij mogelijk.

Een gewone netgekoppelde thuisbatterij of stekkerbatterij schakelt bij netuitval uit, tenzij een daarvoor geschikte back-upvoorziening aanwezig is.

De keuze tussen een AC-gekoppelde batterij en een systeem met rechtstreekse PV-koppeling is daarom ook afhankelijk van de gewenste functionaliteit bij netuitval.

Veiligheid en beveiliging van de groepenkast

Bij het aansluiten van een thuisbatterij moet rekening worden gehouden met het feit dat elektriciteit niet alleen vanuit het openbare net, maar ook vanuit de batterij kan worden geleverd.

Daardoor kunnen in bepaalde installatiedelen hogere stromen ontstaan dan waarop de oorspronkelijke installatie is ontworpen. Dit aandachtspunt speelt nadrukkelijk bij stekkerbatterijen op bestaande eindgroepen waarop ook andere elektrische apparaten zijn aangesloten.

Bij de beoordeling kijken we daarom ook naar de interne bedrading van de groepenkast, aardlekbeveiligingen, hoofdschakelaar, beveiligingstoestellen en mogelijke gelijktijdige belasting vanuit verschillende energiebronnen.

De installatie wordt ontworpen en beoordeeld volgens de toepasselijke bepalingen van NEN 1010 en de installatievoorschriften van de fabrikant.

Advies van Markus Techniek

Onze voorkeur gaat uit naar een overzichtelijke, betrouwbare en veilig beveiligde installatie.

Hoewel een stekkerbatterij eenvoudig aan te sluiten lijkt, betekent dit niet automatisch dat de bestaande elektrische installatie hiervoor geschikt is.

Een bestaande kabelverbinding hergebruiken kan aantrekkelijk zijn, maar uitsluitend wanneer deze aantoonbaar geschikt is voor de nieuwe toepassing.

Een volledig nieuwe kabelverbinding is niet altijd noodzakelijk. Anderzijds kan een relatief kleine besparing op de aanlegkosten geen reden zijn om concessies te doen aan de veiligheid.

Markus Techniek verzorgt de beoordeling en elektrotechnische aansluiting van thuisbatterijen in onder andere Zevenhuizen, Moerkapelle, Waddinxveen, Nieuwerkerk aan den IJssel en omgeving.

Wilt u weten welke aansluitmogelijkheden uw elektrische installatie biedt? Neem dan contact met ons op. Aan de hand van foto’s van uw groepenkast, de specificaties van de thuisbatterij en de beoogde opstellingsplaats kunnen wij de mogelijkheden beoordelen en een gerichte prijsopgave voorbereiden.